Fundering op staal: wat het is en wat het betekent

Een fundering op staal is een fundering zonder palen: het metselwerk staat via een verbrede voet rechtstreeks op de draagkrachtige grond. De naam heeft niets met het metaal staal te maken, maar komt van het oude bouwbegrip voor de vaste ondergrond waarop gestaan wordt. Dit type is gevoelig voor verschilzetting wanneer de bovengrond samendrukt of uitdroogt.

Dit is het funderingstype dat het vaakst verkeerd begrepen wordt, te beginnen bij de naam.

Waar de naam vandaan komt

Op staal staan is een oud bouwkundig begrip dat betekent: rechtstreeks op de vaste ondergrond staan, zonder tussenkomst van palen. Er komt geen metaal aan te pas. De verwarring is zo hardnekkig dat de term bij vrijwel elk keukentafelgesprek opnieuw uitgelegd moet worden.

In de praktijk gaat het om een verbreding van het metselwerk onderin, waarmee de last van de muur over een groter grondoppervlak wordt verdeeld.

Wanneer dit type wordt toegepast

Op zandgrond met voldoende draagkracht dicht onder het maaiveld is een fundering op staal een prima oplossing, en dan is het risico beperkt. Op veen en klei is het gevoeliger, omdat die lagen samendrukken en bij droogte krimpen.

Dit type komt onder meer voor bij lage bebouwing, bij aanbouwen en serres, en bij oudere panden in gebieden waar de vaste laag ondiep ligt.

Het risico: verschilzetting

Paalrot speelt hier niet, want er is geen hout. Het risico is verschilzetting: de grond onder het ene deel van het pand drukt verder samen dan onder het andere, waardoor de constructie scheeftrekt en er scheuren ontstaan.

Langdurige droogte versterkt dit, doordat klei krimpt. Bomen dicht bij de gevel kunnen hetzelfde effect hebben doordat wortels vocht aan de bodem onttrekken.

Een veelvoorkomend geval: een hoofdpand op palen met een aanbouw op staal. Die twee zakken verschillend, en precies op de naad ontstaat een scheur. Dat is een begrensd probleem, geen probleem van de hele woning.

Herstel verloopt anders

Omdat er geen palen zijn, gaat herstel bij dit type vaak niet over palen vervangen. Afhankelijk van de situatie wordt de fundering onderheid met nieuwe palen, of wordt de grond eronder verbeterd, bijvoorbeeld door injectie met een uithardend materiaal.

Welke aanpak past, volgt uit het onderzoek. Injectie is bij een fundering op staal soms mogelijk en bij een houten paalfundering met paalrot juist niet.

Wat je hierna kunt doen

Kijk met de funderingscheck wat er over jouw adres bekend is: het bouwjaar uit de BAG en het risico op paalrot in jouw buurt.
Heeft je gemeente een funderingsloket, neem daar dan contact mee op. Dat is onafhankelijk en kost niets.
Is onderzoek de volgende stap, vraag dan offertes aan bij erkende bedrijven. Zij komen eerst langs voordat er een bedrag genoemd wordt.

Bronnen

Waar de feitelijke beweringen op deze pagina op rusten. Zie ook hoe deze site tot stand komt.

KCAFDe KCAF-richtlijn Funderingen Onder Gebouwen uit 2023 verving de twee eerdere F3O-richtlijnen.
KCAFDe KCAF Erkenningsregeling kent vier categorieen en de erkenningslijst wordt maandelijks bijgewerkt.

Verder lezen

Twijfel je of het zover is? Mail info@funderingsherstel-groep.nl. We leggen uit hoe het werkt en wat een verstandige volgende stap is.

Veelgestelde vragen

Is een fundering op staal slechter dan een paalfundering?

Niet per definitie. Op draagkrachtige grond is het een goede en beproefde oplossing. Op slappe grond is het gevoeliger voor zetting. De ondergrond bepaalt het, niet het type op zichzelf.

Zit er staal in een fundering op staal?

Nee. De term komt uit de oude bouwkunde en betekent dat het pand rechtstreeks op de vaste grond staat. Het is een van de meest verwarrende termen in dit vakgebied.

Helpt het om bomen bij de gevel weg te halen?

Bij een fundering op staal in kleigrond kan dat verschil maken, omdat wortels vocht onttrekken en de klei laten krimpen. Overleg dat wel met een onderzoeker: plotseling stoppen met vochtonttrekking kan de grond juist weer laten zwellen.